Çin'den Kazakistan'a İthalatta Gümrük Vergisi ve KDV Nasıl Hesaplanır? (2026)

Kısaca: Çin'den Kazakistan'a mal getirirken ithalat gümrük vergisi (genellikle gümrük kıymetinin %0–15'i — GTİP koduna bağlı), beyanname harcı (6 aylık hesap birimi; 2026'da 25.950 ₸) ve %16 KDV ödenir. KDV malın fiyatından değil, gümrük kıymeti + gümrük vergisi + harç toplamından hesaplanır. Gümrük kıymeti ise malın fiyatı artı Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU) sınırına kadar olan navlundur.

1. Adım: Gümrük kıymeti

Kazakistan EAEU üyesidir; bu yüzden EAEU Gümrük Kanunu uygulanır. Kanunun 40. maddesine göre malın fiyatına, EAEU gümrük bölgesine giriş noktasına kadar olan taşıma, yükleme ve sigorta giderleri eklenir. Çin'den gelen mallar için bu nokta Çin–Kazakistan sınırıdır (Dostık, Altınkol, Horgos). EXW veya FOB alıyorsanız sınıra kadar olan navlunu fiyata eklemeniz gerekir. EAEU içindeki taşıma ancak belgelerde ayrı tutar olarak gösterilip kanıtlanırsa düşülebilir; aksi halde gümrük kıymetine genellikle navlunun tamamı dahil edilir.

2. Adım: GTİP (ТН ВЭД) kodu ve vergi oranı

Gümrük vergisi oranı 10 haneli EAEU GTİP (ТН ВЭД) koduna bağlıdır ve EAEU Ortak Gümrük Tarifesi'nden (ЕТТ) alınır. Kazakistan'ın, Dünya Ticaret Örgütü'ne katılırken üstlendiği yükümlülükler nedeniyle ЕТТ'den düşük oran uyguladığı özel bir ürün listesi vardır (Avrasya Ekonomik Komisyonu Konseyi'nin 59 sayılı kararı). Bu düşük oranlarla ithal edilen mallar diğer EAEU ülkelerine satılamaz. Çin, 12 Ekim 2021'den beri gelişmekte olan ülkelere tanınan %25 indirimden yararlanamaz; tam oran uygulanır. Bazı kodlarda kilogram başına euro cinsinden asgari tutar vardır; iki tutardan yüksek olan ödenir.

Konserve için örnek oranlar (20.10.2026 itibarıyla): tatlı mısır 2005 80 000 0 — %10, kg başına en az 0,03 €; fasulye 2005 51 000 0 — %10, kg başına en az 0,05 €; bezelye 2005 40 000 0 — Kazakistan'da %8 (ЕТТ %10); şampiyon mantarı 2003 10 300 0 — Kazakistan'da %8 (ЕТТ %10); domates salçası 2002 90 310 0 — %11, kg başına en az 0,05 €; şuruplu şeftali 2008 70 — %10–11; armut 2008 40 — %11; ananas 2008 20 — %6.

3. Adım: %16 KDV

1 Ocak 2026'dan itibaren Kazakistan'da KDV oranı ithalat dahil %16'dır. Matrah: gümrük kıymeti + gümrük vergisi + gümrük harcı + (mal tabi ise) özel tüketim vergisi. Formül: KDV = (gümrük kıymeti + gümrük vergisi + harç) × %16. KDV mükellefi olan firma ithalatta ödediği KDV'yi mahsup edebilir; bu yüzden onun için bu çoğunlukla nihai bir masraf değil, bir süre bağlanan nakittir.

Örnek hesap

40.000 $'lık mal (EXW, Çin), sınıra kadar navlun 6.000 $, gümrük vergisi oranı %10, kur 1 $ = 450 ₸. Gümrük kıymeti: 40.000 + 6.000 = 46.000 $. Gümrük vergisi: 46.000 × %10 = 4.600 $. Beyan harcı: 25.950 ₸ ≈ 58 $. KDV: (46.000 + 4.600 + 58) × %16 ≈ 8.105 $. Toplam gümrük ödemeleri ≈ 12.763 $, yani EXW bedelinin yaklaşık %32'si. Navlunu gümrük kıymetine eklemeyi unutursanız hesap, gerçek tutarın yaklaşık 1.650 $ altında çıkar.

Ayrıca hesaba katılması gerekenler

Vergilerin yanı sıra maliyete gümrük müşaviri (broker) ücreti, geçici depolama (СВХ), belgeler ve izinler (örn. EAEU uygunluk beyanı veya sertifikası), yükleme-boşaltma ve banka masrafları da girer. Bu giderler gümrük vergisi ve KDV matrahını artırmaz, ancak birim maliyeti — özellikle küçük partilerde — belirgin şekilde yükseltebilir.

Oranlar ve kurallar değişebilir; ödenecek tutarı GTİP kodu belirler. Bu yüzden sözleşmeden önce sınıflandırmayı bir gümrük müşaviriyle teyit edin. ChinaTrade, sipariş öncesinde Kazakistan'a teslim dahil toplam maliyeti hesaplar — ürün açıklamanızı gönderin, hesabı hazırlayalım.

Kaynaklar: EAEU Gümrük Kanunu md. 40; Kazakistan Vergi Kanunu (01.01.2026'dan itibaren KDV %16); Avrasya Ekonomik Komisyonu Konseyi 14.10.2015 tarihli 59 sayılı karar (Kazakistan istisna listesi); 05.03.2021 tarihli 17 sayılı karar (gelişmekte olan ülkeler listesi); EAEU Ortak Gümrük Tarifesi.